Chín mươi ba phần trăm doanh nghiệp đã rút, đang rút, hoặc đang cân nhắc rút khối lượng xử lý trí tuệ nhân tạo khỏi đám mây công cộng. Con số nằm trong khảo sát mà Cloudian thực hiện tháng 2 năm 2026 và công bố đầu tháng 3. Trong đó 79% nói đã chuyển thật, không chỉ dừng ở dự tính.
Trước khi đọc tiếp, cần một câu về nguồn. Cloudian bán hệ thống lưu trữ đối tượng đặt tại chỗ, nên một kết quả nghiêng về hạ tầng riêng có lợi cho chính họ. Khảo sát do bên có lợi ích công bố không tự động thành sai, nhưng nó không phải nghiên cứu độc lập, và trích dẫn thì phải kèm chỗ này.
Phần phương pháp được nêu công khai. Mẫu gồm 203 người trả lời, tuyển qua nền tảng khảo sát Centiment. Tất cả đều có quyền quyết định về chiến lược, đầu tư hoặc hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Hai phần ba trong số đó nói công ty họ đã có ứng dụng trí tuệ nhân tạo chạy thật, không phải chỉ thử nghiệm.
Ba lực kéo được nêu tên
Chi phí đứng đầu danh sách. Có 40% người trả lời cho biết tiền thực trả cho trí tuệ nhân tạo trên đám mây vượt dự toán ban đầu. Gần một nửa nói chính sự khó đoán của chi phí — chứ không phải mức chi phí — là rào cản khi muốn mở rộng.
Độ trễ đứng thứ hai. Ba phần tư số người trả lời xác định có những khối lượng công việc cần hạ tầng tại chỗ mới đạt độ trễ chấp nhận được. Đang chạy lẫn sắp chạy.
Chủ quyền dữ liệu đứng thứ ba và có sức nặng riêng. Khi triển khai trí tuệ nhân tạo trên dữ liệu nhạy cảm của công ty, 91% nói sẽ tránh đám mây công cộng. Họ chọn hạ tầng tại chỗ, đám mây riêng hoặc mô hình lai. Có 58% cho biết lo ngại về nơi lưu dữ liệu đã trực tiếp làm chậm hoặc thu hẹp một dự án trí tuệ nhân tạo của họ.
Một con số ít được nhắc: 74% xem việc nhân viên tự dùng công cụ trí tuệ nhân tạo ngoài luồng là mối lo an ninh nghiêm trọng. Rủi ro đó không đến từ nhà cung cấp nào cả, mà đến từ chính bên trong công ty.
Ngân sách thì không đi xuống. Có 86% dự kiến chi cho trí tuệ nhân tạo tăng trong năm 2026, và 40% dự kiến tăng từ một phần tư trở lên. Jon Toor, giám đốc tiếp thị của Cloudian, tóm lại: doanh nghiệp không rời bỏ đám mây, họ chỉ tính kỹ hơn xem tải nào nên nằm ở đâu.
Cái mới không phải vấn đề, mà là quy mô
Chi phí và độ trễ vốn không phải chuyện mới. Hai thứ đó tồn tại với mọi loại khối lượng công việc từ ngày đầu có đám mây. Cái mới là bậc số.
Tải xử lý cho trí tuệ nhân tạo ăn tài nguyên rất lớn. Những khoản chênh trước đây bỏ qua được nay thành mục riêng trên hoá đơn hằng tháng. Một mô hình chạy thử vài chục lượt mỗi ngày gần như miễn phí. Cùng mô hình đó phục vụ khách hàng thật với vài nghìn lượt thì hoá đơn ở một bậc khác hẳn.
Chỗ khó của việc ước lượng nằm ở đường cong. Chi phí không tăng đều theo lượt gọi mà nhảy bậc khi chạm ngưỡng bộ nhớ, ngưỡng băng thông, ngưỡng phần cứng tăng tốc. Người dựng bản dự toán ở giai đoạn thử nghiệm hầu như không nhìn thấy các bậc đó.
Không có gì để rút về
Cụm từ "rút về hạ tầng riêng" nghe như chuyện của tập đoàn có phòng máy riêng và đội vận hành riêng. Với phần lớn doanh nghiệp cỡ vừa trong nước, tình hình khác hẳn: họ không có gì để rút, vì chưa từng đưa lên. Đọc khảo sát này thành lời khuyên "hãy tự dựng hạ tầng" là hiểu lệch.
Bài dùng được nằm ở chỗ khác. Nó nằm ở việc dựng dự toán theo tình huống chạy thật ngay từ đầu, thay vì theo tình huống thử nghiệm. Và ở việc biết trước mình sẽ nhảy bậc ở đâu.
Phần chủ quyền dữ liệu thì không còn là lựa chọn thuần kỹ thuật. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Văn bản đặt nghĩa vụ cụ thể với việc xử lý và lưu trữ dữ liệu cá nhân. Nơi đặt dữ liệu vì thế có ràng buộc pháp lý, không chỉ là chuyện giá.
Giữa hai cực tại chỗ và đám mây công cộng còn một quãng rộng ít được bàn. Đặt máy riêng tại trung tâm dữ liệu trong nước, thuê máy chủ vật lý, hoặc chia tải theo loại dữ liệu. Phần dữ liệu nhạy cảm nằm gần, phần tính toán nặng thuê theo giờ ở nơi rẻ nhất. Chúng tôi dựng mô hình đó cho khách nhiều hơn cả hai cực kia cộng lại.
Đưa lên hay giữ lại không phải câu hỏi có một đáp án đúng cho mọi doanh nghiệp. Nó là câu hỏi về từng loại dữ liệu và từng loại khối lượng công việc. Trả lời được đòi hỏi biết rõ mình đang có những gì trước đã.
