Nhân Linux 7.0 phát hành ngày 12/4/2026. Thay đổi lớn nhất so với bản trước không nằm ở tính năng mới, mà ở một nhãn được gỡ bỏ.
Ngôn ngữ Rust không còn mang trạng thái thử nghiệm. Từ bản này, trình điều khiển và mô-đun viết bằng Rust là thành phần chính thức trong cây mã nguồn, ngang hàng với C.
Quyết định được chốt tại hội nghị các nhà bảo trì nhân tháng 12/2025, rồi đưa vào bản 7.0 bốn tháng sau. Chặng này khép lại một quá trình bắt đầu từ tháng 10/2022, khi hạ tầng Rust đầu tiên được nhận vào nhân 6.1.
Ba năm rưỡi để đi từ thư mục rỗng tới thành phần chính thức
Bản 6.1 chỉ có phần khung: một thư mục rust và hệ thống biên dịch đi kèm. Chưa có trình điều khiển nào chạy thật.
Các bản 6.2 tới 6.5 bổ sung lớp trừu tượng cho trình điều khiển, cho bộ cấp phát bộ nhớ và cho hệ thống tệp. Từ 6.6 trở đi mới có mã chạy thật — đáng kể nhất là trình điều khiển đồ hoạ cho chip Apple và một số thành phần của Android.
Người dẫn dắt suốt quãng đó là ông Miguel Ojeda. Dự án từng mất một nhà bảo trì vì bất đồng, và tranh luận trong cộng đồng có lúc rất gay gắt. Câu hỏi không phải Rust có tốt hay không. Là hai ngôn ngữ trong cùng một cây mã nguồn thì ai chịu trách nhiệm khi giao diện giữa chúng đổi.
Vì sao Rust được đưa vào nhân
Lý do kỹ thuật khá thẳng. Một tỉ lệ lớn lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trong phần mềm hệ thống bắt nguồn từ lỗi quản lý bộ nhớ. Đọc ngoài vùng cấp phát, dùng lại vùng nhớ đã giải phóng, tràn bộ đệm — ba dạng quen thuộc.
Ngôn ngữ C, nền tảng của nhân Linux suốt hơn ba mươi năm, để lập trình viên tự chịu trách nhiệm phần đó. Rust chuyển phần lớn việc kiểm tra sang trình biên dịch. Mã sai kiểu ấy không biên dịch được, thay vì chạy được rồi hỏng lúc nào không hay.
Chính ông Linus Torvalds từng thừa nhận lỗi an toàn bộ nhớ là vấn đề bảo mật chính của nhân, và C không giải được nó.
Rust trong nhân cũng không còn là bài tập lý thuyết. Mã Rust đã chạy trong trình điều khiển của Android trên hàng triệu thiết bị. Đội phát triển dòng Pixel tích hợp một bộ phân tích DNS viết bằng Rust vào phần mềm điều khiển mô-đem. Thành phần đó có trong bản dựng cuối cùng.
Máy chủ doanh nghiệp hiếm khi chạy nhân mới
Với người vận hành máy chủ, thay đổi này không đòi hỏi hành động gì ngay. Máy chủ doanh nghiệp hiếm khi chạy nhân mới nhất.
Các bản phân phối dài hạn giữ nhân ổn định trong nhiều năm và chỉ nhận bản vá bảo mật. Nhân trên một máy chủ đang chạy hôm nay thường thuộc dòng 5.x hoặc 6.x đời đầu, tức trước cả khi phần lớn mã Rust được viết. Khoảng cách ấy phải mất vài năm nữa mới thu hẹp.
Ý nghĩa thực sự nằm ở hướng đi dài hạn. Lỗi quản lý bộ nhớ trong trình điều khiển và thành phần nhân là nhóm lỗ hổng nghiêm trọng nhất. Khai thác được chúng là chiếm quyền cao nhất trên máy. Càng nhiều thành phần viết bằng ngôn ngữ chặn sẵn lớp lỗi này, số bản vá khẩn trong tương lai càng ít.
Với đội phát triển phần mềm trong nước, đây cũng là tín hiệu về hướng của ngành. An toàn bộ nhớ không còn là chủ đề học thuật mà đã thành yêu cầu thực tế ở tầng hạ tầng. Xu hướng ấy sẽ lan dần lên các tầng ứng dụng phía trên.
Những thay đổi ở tầng nhân hệ điều hành hiếm khi tạo ra tin giật gân. Chúng chỉ hiện ra sau nhiều năm, ở chỗ danh sách bản vá khẩn ngắn dần đi.
