Những tháng đầu năm 2026, kết nối Internet của Việt Nam đi quốc tế liên tiếp gặp trục trặc.
Sự cố đáng kể nhất rơi đúng dịp Tết Nguyên đán. Tuyến AAE-1 hỏng ở phân đoạn Thái Lan, mất khoảng 3.700 Gbps — chừng 10% dung lượng kết nối quốc tế của cả nước. Kết nối trong nước gần như không bị ảnh hưởng.
Sau đó còn có thời điểm bốn tuyến cùng ở trạng thái lỗi. Tới cuối tháng 8, hai tuyến khác lại gặp vấn đề.
Với người dùng, biểu hiện là truy cập dịch vụ đặt máy chủ ở nước ngoài chậm hẳn vào giờ cao điểm. Dịch vụ trong nước gần như không đổi. Dấu hiệu điển hình của nghẽn dung lượng quốc tế, không phải sự cố mạng nội địa.
Vì sao chuyện này lặp lại
Việt Nam kết nối ra thế giới chủ yếu qua sáu tuyến cáp quang biển: AAG, IA, AAE-1, APG, cùng hai tuyến mới là ADC và SJC2.
Cáp biển hỏng là chuyện thường trên toàn cầu — do neo tàu, do sạt lở đáy biển, do hao mòn. Điểm khác biệt nằm ở số tuyến. Ít tuyến thì mỗi lần hỏng một tuyến, tỷ lệ dung lượng mất đi lớn hơn nhiều.
Đó cũng là lý do hai tuyến mới có ý nghĩa hơn con số dung lượng của chúng. Tuyến ADC có Viettel tham gia đầu tư, vận hành từ đầu năm 2025. Nó nối tới ba điểm trung chuyển lớn của khu vực: Hong Kong, Singapore, Nhật Bản. Tuyến SJC2 khai thác từ tháng 7/2025, dài khoảng 10.500 km, tổng dung lượng thiết kế 126 Tbps, trạm cập bờ tại Quy Nhơn, có VNPT góp vốn.
Hai tuyến ấy không làm cáp bớt đứt. Chúng chỉ khiến mỗi lần đứt bớt đau — phần dung lượng mất đi được chia trên một mẫu số lớn hơn.
Đường đất liền: hướng đi ít được nhắc
Năm 2025, một tuyến cáp quang đất liền mang tên VSTN được đưa vào vận hành, dung lượng thiết kế 12 Tbps.
Điểm đáng chú ý của tuyến này không nằm ở dung lượng, mà ở quyền kiểm soát. Đường đất liền cho phép đơn vị trong nước nắm toàn tuyến, không phụ thuộc lịch tàu sửa cáp quốc tế. Cáp biển đứt thì chờ tàu, mà tàu thì xếp hàng và phụ thuộc thời tiết. Cáp đất liền hỏng thì cử người ra hiện trường.
12 Tbps nhỏ so với 126 Tbps của một tuyến biển. Nhưng dung lượng đứng vững khi các tuyến khác đang chờ tàu thì đáng giá hơn con số của nó.
Doanh nghiệp nên tính gì
Điều rút ra thực tế nhất: nếu khách hàng của bạn ở Việt Nam thì hệ thống phục vụ họ nên đặt tại Việt Nam. Không phải vì lý do chính trị hay pháp lý, mà vì lý do rất kỹ thuật — đường đi ngắn hơn thì ít điểm hỏng hơn.
Nhiều doanh nghiệp đặt website ở nhà cung cấp nước ngoài vì giá rẻ. Rồi mỗi đợt sự cố cáp là mỗi đợt khách phàn nàn trang tải chậm. Khoản tiết kiệm vài chục đô mỗi tháng khi đó không bù được phần doanh thu mất đi trong những ngày cao điểm.
Có hệ thống buộc phải dùng thành phần ở nước ngoài: dịch vụ thanh toán quốc tế, kho ảnh, công cụ phân tích. Cách giảm rủi ro là đừng để trang chính phụ thuộc vào chúng lúc tải.
Kiểm tra nhanh
Việc đầu tiên là mở mã nguồn trang chủ và đếm xem có bao nhiêu tệp nạp từ tên miền không phải của mình. Phông chữ, thư viện giao diện, mã thống kê, khung chat — mỗi cái là một lượt gọi ra quốc tế trước khi trang hiện xong.
Việc thứ hai là xem những tệp đó nạp ở đâu trong trang. Một đoạn mã thống kê đặt cuối trang chỉ làm chậm phần đuôi. Cũng đoạn mã ấy đặt trong phần đầu, không đánh dấu tải chậm, có thể treo cả trang khi đường quốc tế nghẽn.
Việc thứ ba là thử tắt mạng ra quốc tế rồi mở trang. Cách thô nhưng cho câu trả lời thẳng: những gì còn hiện ra là phần thật sự nằm trong nước.
Hạ tầng kết nối quốc tế là thứ nằm ngoài tầm với của mọi doanh nghiệp. Nhưng việc trang web của bạn phụ thuộc vào nó tới mức nào thì hoàn toàn nằm trong tay bạn. RBE đặt máy tại Viettel IDC và VNPT chính vì lý do này: khách hàng ở đâu thì hệ thống nên ở đó.
