Ngày 15/1/2026, dự án HTTP Archive công bố ấn bản 2025 của báo cáo thường niên về hiện trạng web. Báo cáo dựng trên dữ liệu thu thập từ hàng triệu trang chủ thật, không phải từ khảo sát ý kiến. Chương về dung lượng trang đưa ra một cặp số đáng chú ý. Theo đợt thu thập tháng 7/2025, trang chủ trung vị nặng 2.862 KB khi xem trên máy tính và 2.559 KB khi xem trên điện thoại.
So với ấn bản trước, cả hai đều tăng. Bản máy tính nhích 7,3%, bản điện thoại 8,4%. Mức tăng một năm nghe không lớn, nhưng nó đã lặp lại như vậy suốt một thập kỷ.
Mốc so sánh mười năm nằm ngay trong báo cáo, và nó nói rõ hơn mọi lời bình. Tháng 7/2015, trang chủ trung vị trên điện thoại nặng 845 KB. Tháng 7/2025, con số đó là 2.362 KB. Mức tăng 202,8% trong mười năm, trong khi mục đích sử dụng của phần lớn trang thì không đổi bao nhiêu.
Nặng vì cái gì
Ảnh vẫn là thành phần chiếm nhiều dung lượng nhất. Trên trang chủ, mức trung vị là 911 KB ở bản điện thoại và 1.058 KB ở bản máy tính. Phần này ai cũng đoán được.
Con số khiến người trong nghề chú ý là lượng JavaScript. Trang chủ trung vị mang 632 KB mã trên điện thoại và 697 KB trên máy tính. Đáng nói hơn, các trang bên trong site còn nặng hơn trang chủ về khoản này, lần lượt 660 KB và 719 KB. Trong khi đó ảnh ở trang trong nhẹ đi rõ rệt, chỉ còn 354 KB. Bộ khung mã được nạp nguyên cho mọi trang, dù trang đó hiển thị gì.
Phần còn lại nhỏ hơn nhiều. Phông chữ chiếm 122 KB trên điện thoại, CSS 77 KB, còn bản thân tài liệu HTML chỉ 22 KB. Nói cách khác, nội dung thật của trang là phần nhẹ nhất trong cả gói.
Ảnh nặng làm trang tải lâu nhưng không làm máy đơ. Mã thì khác. Nó phải tải xuống, phân tích cú pháp, rồi chạy trên bộ xử lý của thiết bị người dùng. Trên điện thoại tầm trung, hậu quả là trang hiện ra rồi mà bấm vào không ăn. Chỉ số đo độ trễ phản hồi thao tác trong bộ chỉ số hiệu năng của Google nắm bắt đúng khoảnh khắc đó.
Một phần tư megabyte mã không ai chạy
Báo cáo còn đo một thứ ít ai để ý: phần mã tải về mà trang không dùng tới. Ở mức trung vị, con số là 280 KB chưa nén trên máy tính và 251 KB trên điện thoại. Người dùng trả băng thông và thời gian xử lý cho khối lượng đó mà không nhận lại gì.
Nguồn gốc thường không bí ẩn. Một thư viện được nạp trọn vẹn để dùng vài hàm. Một bộ biểu tượng nghìn hình cho sáu chỗ cần. Một trình dựng giao diện kéo theo cả khung dù trang chỉ có chữ và ảnh. Ở phân vị cao nhất, báo cáo ghi nhận những trang mang hơn hai trăm megabyte mã không dùng, con số nghe như lỗi đo nhưng là số thật.
Máy tầm trung và đường truyền ngoài đô thị
Phần lớn người Việt vào web bằng điện thoại. Không ít trong số đó dùng máy tầm trung, với đường truyền chập chờn ở ngoài các đô thị lớn. Với nhóm này, một trang chủ 2,5MB là trải nghiệm khác hẳn khi mở trên máy văn phòng nối cáp quang.
Có một điểm hay bị bỏ qua. Người thiết kế và người duyệt website gần như luôn xem trang trên máy tốt, mạng khoẻ. Trang được nghiệm thu trong điều kiện đó rồi đưa ra phục vụ khách trong điều kiện hoàn toàn khác. Khoảng cách giữa hai điều kiện ấy là nơi khách rời đi mà không ai biết.
Về phía hạ tầng, trang nặng đồng nghĩa với băng thông tiêu tốn nhiều hơn cho cùng một lượng khách. Với site có lưu lượng lớn, khoản đó vào thẳng hoá đơn hằng tháng. Loại chi phí này ít khi được nhắc tới khi bàn về tốc độ trang.
Con số trung vị cũng cần đọc cho đúng. Trung vị nghĩa là một nửa số trang nhẹ hơn mức đó và một nửa nặng hơn, chứ không phải mức trung bình. Cách tính này tránh được việc vài trang cực nặng kéo lệch cả bức tranh. Nếu trang chủ của bạn nặng hơn con số trung vị thì nó thuộc nửa nặng của web, không phải chỉ hơi trên mức bình thường.
Có một cách nghĩ giúp việc cắt giảm dễ hơn. Thay vì hỏi cắt được bao nhiêu, hãy hỏi từng thành phần đang đóng góp gì cho việc khách quyết định liên hệ. Hiệu ứng cuộn mượt, ảnh nền lớn ở khu vực không ai nhìn tới, thư viện nạp cả nghìn biểu tượng để dùng sáu cái. Chúng tốn dung lượng mà không đổi lấy gì. Bỏ hẳn thường nhẹ đi nhiều hơn là ngồi tối ưu từng tấm ảnh.
Bằng trung bình ngành không có nghĩa là đủ nhanh
Con số trung vị chỉ là mốc để biết mình đang đứng đâu, không phải đích để bám theo. Bằng mức giữa của ngành nghĩa là bằng một mặt bằng đã nặng lên gấp ba trong mười năm. Trang nhẹ hơn vẫn luôn là lợi thế, nhất là với khách dùng điện thoại tầm trung.
