Tháng 6/2026, một đề xuất đưa tệp llms.txt lên thành chuẩn chính thức được đưa ra thảo luận trong khuôn khổ W3C. Tệp này do Jeremy Howard cùng nhóm Answer.AI nêu ra từ tháng 9/2024. Ý tưởng khá gọn. Chủ website đặt một tệp văn bản ở gốc tên miền, tóm tắt nội dung site theo định dạng máy đọc được. Mô hình ngôn ngữ nhờ đó nắm được cấu trúc mà không phải bơi qua toàn bộ HTML.
Ý tưởng lan nhanh trong giới làm nội dung vì hai lý do. Một là nó gợi lại tệp robots.txt quen thuộc, thứ ai làm web cũng biết. Hai là nó cho cảm giác kiểm soát được cách AI đọc site của mình, giữa lúc mọi thứ khác đều mờ mịt.
Đề xuất mới định làm gì
Bản đề xuất tháng 6 chủ yếu siết phần hình thức. Vị trí tệp được cố định ở gốc tên miền, không cho phép biến thể đặt ở đường dẫn con. Dòng đầu tệp mang một nhãn phiên bản đặc tả, để trình thu thập biết mình đang đọc bản nào và có tương thích không.
Cùng thời kỳ có một hướng khác đi song song. Từ tháng 4/2026, nhóm công tác về trình thu thập AI của IETF bắt tay soạn một sổ đăng ký tác nhân người dùng. Mục tiêu là để chủ site biết chắc con bot đang gõ cửa mình thuộc về ai. Hai nỗ lực này cùng nhắm vào một chỗ trống: quan hệ giữa web và các hệ thống AI hiện chưa có văn bản nào ràng buộc.
Phía các hãng lớn nói gì
Tháng 7/2025, Gary Illyes của Google xác nhận hãng không hỗ trợ llms.txt và không có kế hoạch hỗ trợ. John Mueller, cũng của Google, so sánh nó với thẻ từ khoá trong phần đầu trang. Thứ đó từng rất phổ biến rồi bị bỏ vì lạm dụng tới mức vô nghĩa.
Các hãng còn lại cũng không khá hơn. Chưa nhà cung cấp mô hình lớn nào công khai cam kết dùng tệp này làm tín hiệu. Cũng chưa ai đưa nó vào sản phẩm tìm kiếm hay trả lời của mình. Chuẩn hoá một quy ước không tự nó khiến bên nào phải đọc.
Ba mươi sáu nghìn tên miền, chín mươi bảy phần trăm không ai đọc
Ngày 15/6/2026, Ahrefs công bố một khảo sát dựa trên nhật ký máy chủ. Mẫu gồm 137.210 tên miền có lưu lượng trong tháng 5/2026. Kết quả gọn một dòng: 97% tệp llms.txt không nhận được yêu cầu nào trong cả tháng.
Số tên miền có cài tệp này thì vẫn tăng. Tới tháng 5/2026 có 36.120 tên miền, gấp 8,8 lần so với mười hai tháng trước. Đường cong cài đặt đi lên, đường cong người đọc nằm im.
Phần 3% có phát sinh yêu cầu cũng không đến từ nơi người ta mong. Công cụ kiểm tra SEO dẫn đầu với 21,7% số lượt gọi. Bot không định danh chiếm 14,9%, trình thu thập web nói chung 13,1%, công cụ nhận diện công nghệ 11,6%. Nhóm tác nhân AI chiếm 10,5%, nhóm bot huấn luyện 5,3%. Còn bot truy hồi, tức loại đi tìm câu trả lời cho người dùng ngay lúc họ hỏi, chỉ chiếm 1,1%.
Nhóm khảo sát kết luận rằng các tệp này chủ yếu đóng vai trang trí, và không hệ thống AI nào chủ động đi tìm chúng. Họ khuyên đừng tạo tệp chỉ để mong lên hạng trong tìm kiếm AI. Giá trị thật, nếu có, nằm ở phía các tác nhân lập trình đọc tài liệu dự án.
Đã có gói dịch vụ chào bán việc cài llms.txt
Ở Việt Nam đã xuất hiện những gói dịch vụ chào bán việc cài llms.txt. Lời chào thường là cách để được AI nhắc tới thương hiệu của bạn. Đặt cạnh con số 1,1% ở trên, khoản chi đó khó biện minh bằng kết quả đo đếm được.
Việc thực sự giúp nội dung được các hệ thống AI trích lại đúng thì đơn giản hơn nhiều, và đã đúng từ lâu. Trang tải được mà không cần chạy mã phức tạp. Tiêu đề nói đúng nội dung bên dưới. Dữ kiện viết rõ, có ngày tháng, có tên đơn vị. Cấu trúc tiêu đề đúng thứ bậc. Toàn những thứ mọi bot đều đọc được, không cần bên nào phải cam kết hỗ trợ một chuẩn mới.
Cài tệp này cũng chẳng hại gì, vì nó chỉ là một tệp văn bản nhỏ. Ai muốn thử thì cứ thử, miễn là nhớ rằng nó phơi ra bản đồ nội dung cho bất kỳ ai gõ đúng đường dẫn. Vấn đề là đừng trả tiền cho nó như trả cho một giải pháp, và đừng để nó thay chỗ việc cần làm.
Câu chuyện này lặp lại một khuôn quen thuộc trong nghề. Cứ mỗi lần công nghệ đổi, sẽ có một tệp tin hoặc một thẻ đánh dấu nào đó được dựng lên thành lời giải, rồi bán kèm dịch vụ. Phần lớn không đi tới đâu vì thiếu bên chịu đọc. Cách phân biệt vẫn thế: hỏi xem bên nào đã công khai cam kết dùng nó, và cam kết ở đâu.
Một quy ước chỉ có giá trị khi bên đọc chịu tuân theo. Hiện chưa bên nào cam kết như vậy, và số liệu nhật ký máy chủ nói đúng điều đó. Trước khi có gì đổi khác, thứ đáng đầu tư vẫn là nội dung viết rõ và trang tải được bằng mọi cách.
